Adembenemend uitzicht op honderden tempels

Na het uurtje rusten voelden we ons allebei niet zo heel goed, dus besloten we om alleen naar de dichtstbijzijnde tempel te wandelen voor de zonsopgang, wat wel meteen een van de hoogtepunten scheen te zijn. Tijdens de tien minuten lopen naar de tempel kwamen we al verschillende andere tempels tegen, ze staan hier in Bagan gewoon overal waar je kijkt, net alsof het bomen zijn en een standaard onderdeel van het landschap.

Blijkbaar hadden we het verkeerd gelezen en was de tempel waar we waren geen uitzichtpunt, maar wel een grote en goudglimmende. En mocht je denken dat je om half zes in de ochtend de enige bent, niet in Bagan! Vanwege de warmte (40 graden in de middag met een gevoelstemperatuur van 48) wordt ook aangeraden om ´s ochtends vroeg een gedeelte te bezoeken, bij het zwembad te hangen van 12u tot 16u en dan weer tempels te bezoeken.

Na de Shwezigon pagode bezocht te hebben zijn we weer terug gegaan naar het hotel. Gelukkig voelden we ons tegen de lunch al een stuk beter en konden we de kamer verruilen voor het zwembad. Rond half vijf bleef Falco nog wat aansterken en heb ik een fiets gehuurd voor een eerste verkenning van Bagan. Tijdens de hoogtij dagen van het koninkrijk van Bagan zijn er tussen de 11e en 13e eeuw zo’n 10.000 (!!) tempels gebouwd in een gebied van ongeveer 100 m2. Na al die jaren en door verschillende aardbevingen zijn er nu nog zo’n 2200 tempels en pagodes over, dus nog steeds meer dan genoeg om te bezichtigen. Naast al die tempels waren er vroeger ook allemaal huizen en paleizen. Maar omdat deze van hout waren gebouwd zijn deze nu vergaan en staan alleen de stenen tempels er nog. En eigenlijk ook vanwege al die houtkap voor de huizen, want naast dat er weinig regen in deze regio valt is door het gebrek aan groen de grond nog droger geweest wat dan weer goed is voor het behoud van stenen gebouwen.

Al fietsend over de hoofdweg zie je aan alle kanten verschillende tempels opduiken: grote, kleine, bruine bakstenen, witte, ronde, vierkante, half ingestort, half opgeknapt. Er zijn ongeveer 15 tempels die iedereen wil zien, maar voor de rest rij je gewoon rond en als je een tempel ziet die je wel wat lijkt, stap je af om deze te bekijken. Hierdoor ben je vaak de enige op zo’n plek en voel je je bijna een ontdekkingsreiziger :P En wat je niet zou verwachten, dit tempelgebied staat nog niet op de UNESCO lijst. Dit komt oa omdat de Birmese regering zich niet aan de restauratieregels van UNESCO heeft gehouden, maar af en toe nogal lomp gerestaureerd heeft zonder de oorspronkelijke bouw in gedachten te houden. Dit zie je wel meer in Myanmar, ze hebben nog prachtige overblijfselen, maar die worden niet tot zeer slecht onderhouden, en al helemaal niet fatsoenlijk gerestaureerd; echt zonde en hopelijk komt hier verandering in. Aan de andere kant was het voordeel wel dat je nu zelf nog overal in kon lopen en ook op tempels kon klauteren voor prachtige uitzichten!

Tijdens die eerste dag heb ik onder andere de grote Htilominlo bezocht (ja die naam heb ik weer moeten opzoeken en kopiëren ;) ) En ben ik de Bulethi opgeklommen voor de zonsondergang. Helaas was het iets te bewolkt maar het uitzicht op tientallen tempels was adembenemend! (het balanceren op een stenen randje op zo’n twaalf meter hoogte trouwens ook..)

De volgende dag was Falco weer helemaal opgeknapt (ik had een kleine terugval) en heeft hij bij zonsopgang ongeveer hetzelfde rondje gedaan als ik. Na het ontbijt zijn we vervolgens samen op de ebike (elektrische scooter) gestapt voor een grotere verkenningstocht. De tempels liggen verspreid tussen drie dorpjes (Nyaung U met de meeste backpackers, Old Bagan het oorspronkelijke Bagan en New Bagan waar de regering iedereen van Old Bagan naar toe heeft gestuurd zodat Old Bagan alleen voor het toerisme is).

Deze dag hebben we prachtige tempels gezien: de Upali Thein met nog oorspronkelijke muurschilderingen, de Ananda tempel welke een van de grootste is van zandsteen en nu wel goed wordt gerestaureerd, de Nathlaung Kyaung als enige Hindoe tempel, de Gawdaw Palin tempel en de Lawka Nanda net naast de rivier en de Dhammayazaka met donkerrode bakstenen. Bijna al deze tempels zijn grote pagodes en als je naar binnen loopt zie je een enorm grote Boeddha. In principe hoor je dan met de klok mee rond te lopen en kom je onderweg nog drie Boeddha’s tegen in dezelfde stijl, met vaak nog muurschilderingen of kleinere Boeddha beeldjes. Het voordeel van vroeg vertrekken is ook dat de stenen bij de tempels nog niet zo zijn opgewarmd. Want bij elke tempel (ook al zijn het ruïnes) dien je je schoenen uit te trekken.
In Bagan hebben we ook veelvuldig gebruikt gemaakt van de app maps.me (soort offline google maps waar gebruikers zelf locaties en tips in kunnen uploaden) en zo kwamen we op een paar alternatieve tempels en mooie uitzichtpunten uit.

Rond twaalf uur begon het inderdaad enorm heet te worden in de volle zon en op zandpaadjes, dus tijd voor lunchpauze en afkoeling! Na nog een paar tempels in de middag zijn we voor de zonsondergang naar de Shwesandaw pagode gegaan. Deze staat algemeen bekend en hier was het dan ook druk met toeristen en verkopers. Nu heb je bij alle grote tempels mensen die je iets proberen te verkopen, maar dit was voor het eerst dat ze zo vasthoudend waren in Myanmar en ook dat er zoveel kinderen waren. Nog gevraagd of ze niet naar school moesten, maar blijkbaar was het zomervakantie. Er dan maar even vanuit gaan dat ze de rest van het jaar wel naar school gaan.

Op de tempel kwamen we ook nog twee bekenden tegen, het Canadese koppel van de boottocht. Het zat ze niet mee deze vakantie, want na de boottocht hadden ze allebei ook nog voedselvergiftiging gekregen, maar nu waren ze weer fris en fruitig. Het uitzicht was weer echt prachtig en we waren een van de laatsten die van de pagode vertrokken.

Een van de andere highlights rond Bagan die we bezochten is Mount Popa. Deze berg ligt een ruim uur rijden van Bagan, of in ons geval iets langer door de verplichte toeristische stop om te zien hoe palmsuiker en wijn gemaakt wordt. Daarna reden we door naar de berg, met een ietwat verontrustend moment toen de chauffeur tien weesgegroetjes deed voor hij begon met de berg op te rijden..

Mount Popa was vroeger een vulkaan, maar is nu een heilige berg waarop 37 nats (geesten) vereerd worden. Voor je bij de tempel op de top bent moet je eerst 777 traptreden op, zo’n 30 apen ontwijken en 100 verkopers afwimpelen. Gelukkig is alles wel overdekt en ben je in ieder geval afgeschermd van de zon. De nats worden weergegeven door een soort poppen en omringd met knipperlichtjes in alle mogelijke kleuren. Samen met de tig plekken waar je donaties kan doen en de vele andere toeristen kregen we niet echt een spiritueel gevoel op deze plek, maar het uitzicht was wel mooi en we hebben nog een tijdje zitten kletsen met een Birmese zeeman en zijn familie.

Terug in Bagan was het alweer tijd om de bus naar Mandalay te pakken. Nu waren we ondertussen gewend aan 50 km/u, maar deze chauffeur trapte de minivan op zn staart. Met 80 scheurden we over de slingerende tweebaansweg en na de pauze kwam een memorabel moment: we reden de enige snelweg van Myanmar op. Opeens een vierbaansweg met een berm in het midden en dat voor die paar auto’s, bussen en vrachtwagens. Officieel dan, want ook hier duikt er af en toe een fietser op. En zo reden we rond negen uur ’s avonds Mandalay binnen, de tweede grootste stad van Myanmar.

Foto's: https://goo.gl/photos/N9KztzzyajqxdcyL8

Route: https://drive.google.com/open?id=14OBtTN9UhP8qLSSYUfs_L5f4O7Q&usp=sharing